Refluks w ciąży: przyczyny, objawy i sposoby leczenia
Streszczenie artykułu
Refluks dotyczy nawet do 85% kobiet w ciąży1 – zarówno tych, które nigdy wcześniej nie miały tego typu problemów, jak i tych, które zmagały się z nimi przed zajściem w ciążę. Utrzymujące się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego – m.in. nudności i wymioty, trudności z trawieniem, zaparcia lub biegunki oraz zgaga – mogą negatywnie wpływać na sen, apetyt i samopoczucie, szczególnie wtedy, gdy utrzymują się przez wiele tygodni.
W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego refluks pojawia się w ciąży, kiedy objawy są fizjologiczną reakcją organizmu, a kiedy wymagają konsultacji, oraz jak bezpiecznie łagodzić dolegliwości, dbając jednocześnie o zdrowie swoje i dziecka.
Czym jest refluks w ciąży i dlaczego pojawia się właśnie wtedy?
Refluks polega na cofaniu się kwaśnej treści żołądkowej do przełyku. W czasie ciąży mechanizm ten ma przede wszystkim podłoże hormonalne i mechaniczne.
Estrogen i progesteron powodują rozluźnienie zwieracza przełyku oraz spowolnienie motoryki żołądka. Zwiększa się także ciśnienie wewnątrzbrzuszne ze względu na powiększenie macicy, co może prowadzić do pojawiania się objawów refluksu1,2.
W czasie ciąży refluks może pojawiać się pod koniec pierwszego oraz na początku drugiego trymestru. Objawy refluksu są takie same, jak u osób niebędących w ciąży, i obejmują zgagę, cofanie się treści żołądkowej, nudności i wymioty, bóle w nadbrzuszu i podrażnienie gardła lub przełyku. U kobiet w ciąży powikłania refluksu, takie jak erozyjne zapalenie przełyku czy krwawienie, występują rzadko1.
Co zwiększa ryzyko refluksu w ciąży?
Czynniki ryzyka refluksu w ciąży obejmują3,4:
- historia refluksu przed zajściem w ciążę,
- przebyte wcześniejsze ciąże,
- wiek ciążowy (liczba tygodni od pierwszego dnia ostatniej miesiączki do planowanej daty porodu),
- stres podczas ciąży,
- spożywanie tłustych lub ostrych posiłków w trakcie ciąży.
Świadomość tych czynników pomaga lepiej kontrolować dolegliwości i szybciej zauważyć, co je nasila.
Jak złagodzić refluks w ciąży
Jednym z pierwszych kroków w łagodzeniu objawów refluksu w czasie ciąży jest monitorowanie diety i stylu życia.
Zalecane jest spożywanie małych porcji posiłków i wykluczenie niektórych pokarmów pogarszających objawy (ostre i tłuste potrawy, gazowane napoje, soki cytrusowe), zwiększenie aktywności fizycznej oraz spanie z głową uniesioną względem reszty ciała1.
Jeżeli objawy nie ustępują, kolejnym krokiem jest konsultacja z lekarzem i leczenie farmakologiczne. Należy uwzględnić zarówno korzyści, jak i ryzyko stosowania leków. Pierwszym wyborem często są leki zobojętniające, które działają bezpośrednio w żołądku, neutralizują kwas żołądkowy i szybko łagodzą dolegliwości takie jak zgaga. Można także zastosować leki zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego, tzw. inhibitory pompy protonowej1,5. Najważniejszym elementem leczenia refluksu dla kobiet ciężarnych jest jednak konsultacja z lekarzem, aby zapewnić zdrowie i bezpieczeństwo swoje i dziecka.
Czy refluks w ciąży jest groźny dla dziecka?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez przyszłe mamy. Sam refluks nie stanowi zagrożenia dla rozwoju płodu i nie wpływa bezpośrednio na jego zdrowie. Problem dotyczy przede wszystkim komfortu kobiety w ciąży.
Nieleczone, nasilone objawy mogą prowadzić do zaburzeń snu, spadku apetytu czy gorszego samopoczucia. Dlatego warto reagować na dolegliwości wcześnie i dobierać bezpieczne metody łagodzenia objawów.
Refluks w ciąży to częsta, ale zazwyczaj łagodna dolegliwość, z którą można skutecznie sobie radzić. Świadome wybory żywieniowe, drobne zmiany w stylu życia oraz – w razie potrzeby – odpowiednio dobrane leki dostępne w aptece pomagają odzyskać komfort i spokojnie przejść przez kolejne etapy ciąży.
Poznaj produkty Maalox
Dowiedz się więcej
Źródła
- Cameron Body C, et al. Gastrointestinal Diseases in Pregnancy: Nausea, Vomiting, Hyperemesis Gravidarum, Gastroesophageal Reflux Disease, Constipation, and Diarrhea. Gastroenterol Clin N Am 45 (2016) 267–283
- Ramu B, et al. Prevalence and risk factors for gastroesophageal reflux in pregnancy. Indian J Gastroenterol. 2011;30(3):144-147
- Le YT, et al. Prevalence and characteristics of gastroesophageal reflux disease in pregnant women. Rev Gastroenterol Mex (Engl Ed). 2023;88(4):341-346.
- Habr F, et al. Predictors of gastroesophageal reflux symptoms in pregnant women screened for sleep disordered breathing: a secondary analysis. Clin Res Hepatol Gastroenterol. 2013;37(1):93-99.
- Burgos Castillo MJ, et al. Evaluation of Aluminum and Magnesium Absorption Following the Oral Administration of an Antacid Suspension Containing Magaldrate in Healthy Women Under Fed Conditions. Adv Ther. 2024;41(11):4089-4097.