Nudności: przyczyny, objawy i sposoby leczenia

5 min czytania

Tematy

Dolegliwości żołądkowe

Streszczenie artykułu

Nudności mogą pojawić się nagle, często w najmniej odpowiednim momencie – w pracy, w podróży, po posiłku albo w stresującej sytuacji. Choć nie stanowią odrębnej jednostki chorobowej, mogą być objawem zaburzeń wymagających dalszej obserwacji lub diagnostyki. W tym artykule wyjaśniamy, czym są nudności, co może je powodować oraz jak sobie z nimi radzić.

Czym są nudności i jakie są ich objawy?

Nudności to subiektywne, nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu. Mogą występować samodzielnie albo poprzedzać wymioty. Nudności i wymioty pojawiają się w celu ochrony organizmu przed toksycznym lub szkodliwym pokarmem, ale mogą też stanowić przewlekły, nieprzyjemny problem¹.

Niektóre objawy, które towarzyszą nudnościom i poprzedzają wymioty, to¹:

obfite pocenie się,
nadmierna produkcja śliny,
wzrost ciśnienia krwi,
przyspieszenie tętna,
bladość.

Warto pamiętać, że intensywność objawów bywa bardzo różna – od lekkiego dyskomfortu po dolegliwości, które uniemożliwiają normalne funkcjonowanie.

Co najczęściej powoduje nudności?

Nudności mogą mieć ostry przebieg i zazwyczaj wiążą się z problemami układu pokarmowego, takimi jak^1,2:

niestrawność (dyspepsja)
ostre zapalenie żołądka
wirusowe lub bakteryjne zapalenie żołądka i jelit
wrzód trawienny
zatrucie pokarmowe
zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego

Jeśli nudności są nawracające lub przewlekłe, mogą być wynikiem^1,2:

czynnościowej dyspepsji
zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego
zespołu wymiotów cyklicznych
innych chorób przewlekłych

Jeżeli nudności i wymioty występują nagle, mogą być spowodowane przez infekcje wirusowe, substancje toksyczne lub zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego^1,2.

Jak sobie radzić z nudnościami?

Postępowanie w przypadku nudności zależy przede wszystkim od ich przyczyny, nasilenia oraz okoliczności, w jakich się pojawiają. W wielu sytuacjach ulgę przynoszą jednak proste sposoby związane z dietą, nawodnieniem i codziennymi nawykami.

Co i jak jeść, gdy pojawiają się nudności?

Dieta ma ogromne znaczenie. Przy nudnościach najlepiej sprawdzają się:

lekkostrawne posiłki o neutralnym smaku,
produkty bogate w węglowodany, takie jak ryż czy ziemniaki,
owoce bogate w składniki mineralne i witaminy, takie jak banany, jabłka, brzoskwinie i truskawki, lub warzywa, np. brokuły i kapusta.
posiłki jedzone małymi porcjami, ale częściej.

Należy unikać tłustych, smażonych i intensywnie przyprawionych potraw, które mogą dodatkowo obciążać żołądek.

Nawodnienie i odpoczynek podczas nudności

Picie płynów małymi łykami pomaga zapobiegać odwodnieniu, zwłaszcza jeśli nudnościom towarzyszą wymioty. Dobrze sprawdzają się woda, delikatne herbaty czy buliony. Odpoczynek w pozycji półsiedzącej może zmniejszyć uczucie dyskomfortu.

Naturalne metody łagodzenia nudności

Możesz sięgnąć również po naturalne środki, takie jak ^2,3:

imbir, szczególnie w przypadku choroby lokomocyjnej i porannych nudności w ciąży,
cytryna, pita w gorącej wodzie lub w postaci inhalacji jako olejek eteryczny,
herbata, np. cynamonowa,
napar z rumianku,

mięta pieprzowa, w kroplach olejku eterycznego lub w formie herbaty z plasterkiem cytryny.

Leczenie objawowe nudności

W leczeniu objawowym nudności pomocne mogą być leki przeciwwymiotne, które eliminują nudności na poziomie sygnałów z ośrodkowego układu nerwowego. Przydatne są również leki prokinetyczne, które stymulują motorykę jelit².

W przypadku dolegliwości związanych z nadkwaśnością i podrażnieniem górnego odcinka przewodu pokarmowego, jedną z opcji leczenia objawowego jest Maalox, który działa miejscowo w żołądku.

Z kolei, aby zapobiegać nudnościom, warto leczyć nadkwaśność żołądka i unikać sytuacji prowadzących do zatruć pokarmowych. Warto znać czynniki wpływające na pojawienie się nudności, takie jak zapalenie żołądka, zapalenie żołądka i jelit czy wrzody, a przy wystąpieniu niepokojących objawów konsultować je z lekarzem^1,2.

Nudności są sygnałem, że organizm reaguje na określone obciążenia lub zaburzenia. Uważna obserwacja objawów oraz reagowanie na pierwsze dolegliwości pozwalają w wielu przypadkach zapobiec ich nasileniu. Jeśli nudności nawracają lub utrzymują się mimo wprowadzonych zmian, warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, aby znaleźć przyczynę i dobrać odpowiednie postępowanie.

Dowiedz się więcej

Dolegliwości żołądkowe

Niestrawność

Intensywny dzień, szybki posiłek, obfita kolacja, brak czasu na ruch? To może prowadzić do niestrawności.

Dolegliwości żołądkowe

Refluks

Refluks żołądkowo-przełykowy to choroba, w której soki żołądkowe cofają się z żołądka do przełyku.

Dolegliwości żołądkowe

Refluks w ciąży

W czasie ciąży bardzo często występują dolegliwości ze strony układu pokarmowego - w tym refluks. Dowiedz się jak sobie z nim radzić.

Dolegliwości żołądkowe

Nadkwaśność żołądka

Obecność nadmiernej ilości kwasów żołądkowych jest częstsza, niż mogłoby się wydawać, nie pozwól jej wpłynąć na jakość Twojego życia.

Często zadawane pytania

Jaka jest różnica między wymiotami, a cofaniem się treści żołądkowej i odbijaniem?

Wymioty to bardzo silny fizyczny bodziec mający na celu opróżnienie zawartości żołądka, natomiast cofanie się treści żołądkowej to mimowolne wydostawanie się zawartości żołądka do przełyku, które może dotrzeć aż do ust. Odbijanie to wydalanie gazu z żołądka przez usta i może być odruchem mimowolnym lub kontrolowanym działaniem¹.

Źródła

Maule WF. Nausea and Vomiting. In: Clinical Methods: The History, Physical, and Laboratory Examinations. 3rd edition. Boston: Butterworths; 1990. Chapter 84. A service of the National Library of Medicine, National Institutes of Health.
Cangemi DJ, et al. Practical Perspectives in the Treatment of Nausea and Vomiting. J Clin Gastroenterol 2019;53:170–178.
Mohsenzadeh A, et al. Concise Review: Herbal remedies for the treatment of nausea and vomiting. Biomed. Res. Ther. 2018;5(5):2252-2259.