Skip to main content
Przepuklina rozworu przełykowego przepony: przyczyny, objawy i sposoby leczenia 

Przepuklina rozworu przełykowego przepony – co warto wiedzieć?

Streszczenie artykułu

Uczucie pieczenia za mostkiem, cofanie treści żołądkowej, nawracająca zgaga czy dyskomfort po posiłku to objawy, które wiele osób bagatelizuje lub przypisuje ciężkostrawnemu jedzeniu. Tymczasem u części osób mogą one być związane z przepukliną rozworu przełykowego przepony. Choć to schorzenie często przebiega łagodnie, bywa źródłem przewlekłego dyskomfortu i obniżonej jakości życia. Na szczęście w wielu przypadkach objawy można skutecznie kontrolować dzięki odpowiednim nawykom i leczeniu objawowemu.

W tym artykule wyjaśniamy, czym jest przepuklina rozworu przełykowego, jakie daje objawy i co można zrobić, aby je złagodzić.

Co to jest przepuklina rozworu przełykowego?

Przepuklina rozworu przełykowego powstaje na skutek przesunięcia części żołądka z jamy brzusznej do klatki piersiowej przez otwór w przeponie1,2. Schorzenie to występuje stosunkowo często, zwłaszcza u osób po 50. roku życia, z nadwagą lub otyłością, a także u kobiet w ciąży.

Objawy przepukliny rozworu przełykowego przepony

Przepuklina rozworu przełykowego może być bezobjawowa lub dawać szerokie spektrum objawów2. Objawy, które mogą wystąpić, są podobne do niestrawności i różnią się w zależności od rodzaju przepukliny. Wyróżnia się trzy główne typy tego schorzenia: przepuklinę przesuwalną, przyprzełykową i mieszaną1.

Jakie objawy daje przesuwalna przepuklina rozworu przełykowego1?

Najczęściej zgłaszane objawy to:

  • zgaga, szczególnie po posiłkach,
  • cofanie się kwasu żołądkowego do jamy ustnej lub dróg oddechowych,
  • ból za mostkiem.

Objawy mogą nasilać się po spożyciu pokarmów sprzyjających wzdęciom lub, ogólnie, w sytuacjach powodujących wzrost ciśnienia w jamie brzusznej. Wtedy mogą pojawić się również1,3:

  • nieświeży oddech,
  • częste odbijanie lub uczucie pełności brzucha,
  • nudności,
  • trudności w połykaniu,
  • nadmierną produkcję śliny,
  • chrypkę.

Jakie objawy daje przepuklina przyprzełykowa?

W przypadku tego typu przepukliny również możemy obserwować nasilone dolegliwości związane z cofaniem się treści żołądkowej do przełyku. Największym problemem jest jednak ryzyko powikłań mechanicznych. Wiele osób z przepukliną przyprzełykową przez długi czas nie odczuwa żadnych dolegliwości lub zauważa jedynie mało charakterystyczny dyskomfort. Gdy jednak się pojawiają, zwykle wynikają z niedokrwienia lub częściowej albo całkowitej niedrożności żołądka3.

Jakie objawy daje przepuklina mieszana?

Przepuklina mieszana występuje rzadziej i łączy cechy typu przesuwalnego i przyprzełykowego. Oznacza to, że mogą pojawiać się zarówno objawy refluksowe, jak i dolegliwości wynikające z zaburzonej pracy żołądka. Ze względu na nakładanie się tych mechanizmów objawy bywają silniejsze i bardziej uciążliwe3.

Czy przepuklina zawsze daje dolegliwości?

Nie. Wiele osób żyje z niewielką przepukliną rozworu przełykowego, nie odczuwając żadnych objawów. Zdarza się, że schorzenie zostaje wykryte przypadkowo, np. podczas badań endoskopowych wykonywanych z innych powodów.

Dolegliwości pojawiają się najczęściej wtedy, gdy przepuklina sprzyja cofaniu się treści żołądkowej do przełyku lub gdy dochodzi do zaburzeń mechanicznych w obrębie żołądka. Dlatego tak ważna jest indywidualna ocena objawów i ich wpływu na codzienne funkcjonowanie.

Jak rozpoznaje się przepuklinę rozworu przełykowego?

Podstawą rozpoznania są badania obrazowe i endoskopowe. Najczęściej stosuje się:

  • gastroskopia (endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego), czyli badanie, podczas którego lekarz wprowadza przez usta elastyczny przyrząd oraz bada przełyk i żołądek pacjenta,
  • badanie rentgenowskie górnego odcinka przewodu pokarmowego z użyciem środka kontrastowego (zwykle poprzedza zabiegi chirurgiczne).

Zakres diagnostyki zależy od nasilenia objawów oraz podejrzenia powikłań.

Jak sobie poradzić z przepukliną rozworu przełykowego przepony?

W większości przypadków leczenie przepukliny rozworu przełykowego zaczyna się od zmian stylu życia. Jest to szczególnie istotne u osób z nadwagą oraz u pacjentów, u których dominują objawy refluksowe.

Praktyczne wskazówki, które warto wdrożyć:

  • jedz mniejsze porcje, ale częściej,
  • unikaj przejadania się i późnych kolacji,
  • nie kładź się przez 2–3 godziny po posiłku,
  • śpij z lekko uniesioną górną częścią ciała,
  • unikaj ciasnych pasków i ubrań uciskających brzuch,
  • obserwuj, które produkty nasilają objawy i staraj się je ograniczać.


U wielu osób poprawę przynosi także modyfikacja diety. Należy zwracać uwagę na rodzaj spożywanych produktów. U osób z przepukliną rozworu przełykowego trzeba unikać pokarmów nasilających objawy refluksu4:

  • napoje gazowane, 
  • ostre przyprawy,
  • kawa,
  • alkohol,
  • tłuste sery,
  • fast foody.

Produkty, których spożycie należy ograniczyć4:

  • czosnek,
  • cebula,
  • czekolada,
  • owoce cytrusowe i soki cytrusowe,
  • pomidory i sok pomidorowy.

Jeśli schorzenie jest szczególnie poważne, potrzebna może być operacja, która pozwala na prawidłowe umieszczenie żołądka w jamie brzusznej i jego unieruchomienie.

W łagodzeniu objawów takich jak zgaga, pieczenie za mostkiem czy uczucie nadkwaśności pomocne mogą być leki zobojętniające kwas żołądkowy, stosowane doraźnie. Jednym z nich jest Maalox, który działa miejscowo w żołądku, pomagając neutralizować nadmiar kwasu i wspierać ochronę błony śluzowej.

Należy pamiętać, że jest to  leczenie pomocnicze, objawowe do zarzucania treści pokarmowej w przebiegu przepukliny rozworu przełykowego przepony, a nie leczenie przepukliny.

Jeśli zauważasz u siebie objawy sugerujące przepuklinę rozworu przełykowego, nie bagatelizuj ich i nie lecz się wyłącznie „na własną rękę”. Odpowiednia diagnoza oraz indywidualnie dobrane zalecenia pozwalają nie tylko złagodzić dolegliwości, ale także zapobiegać ich nasilaniu się w przyszłości.

Poznaj produkty Maalox

Źródła

  1. Roman S, Kahrilas PJ. The diagnosis and management of hiatus hernia. BMJ. 2014;349:g6154.  
  2. Przepuklina Rozworu Przełykowego. Gastrologia, Medycyna Praktyczna. https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/lista/67152,przepuklina-rozworu-przelykowego 
  3. Kahrilas PJ, et al. Approaches to the diagnosis and grading of hiatal hernia. Best Pract Res Clin Gastroenterol. 2008;22(4):601-616. 
  4. Hiatal hernia. Mayo Clinic. 2025. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hiatal-hernia/diagnosis-treatment/drc-20373385